Kitap koleksiyonu nasıl tutulur: Excel, defter, uygulama
Evdeki kitapların listesini tutmaya karar verdiğinizde ilk soru, nereye yazacağınızdır. Üç yaygın yol var: bir defter, bir tablo programı ya da bir kataloglama uygulaması. Hiçbiri herkes için doğru değil. Bu yazıda üçünü aynı ölçütlerle karşılaştırıyor, tablo kullanacaklar için hazır sütunlar ve uygulama seçecekler için bir kontrol listesi veriyoruz.
Üç yöntem, aynı ölçütler
| Ölçüt | Defter | Tablo (Excel, Google E-Tablolar) | Kataloglama uygulaması |
|---|---|---|---|
| Başlamak | Hemen; bir kalem yeter | Hemen; boş bir tablo açarsınız | Kurulum ve hesap gerekir |
| Kitap bilgisini girmek | Her alanı elle yazarsınız | Her alanı elle yazarsınız | Barkodu okutunca çoğu alan dolar |
| Aramak | Sayfa sayfa bakarsınız | Bul komutuyla ararsınız | Arama kutusundan ararsınız |
| Raftayken kullanmak | Defteri yanınızda taşırsınız | Telefonda küçük ekranda zahmetli | Telefon için tasarlanmıştır |
| Sıralamak ve süzmek | Mümkün değil | Güçlü yanıdır | Uygulamanın sunduğu kadar |
| Kaybolma riski | Defter kaybolursa liste gider | Dosyanın yedeği sizdedir | Veri hesabınızda durur |
Kısaca: kitap sayınız azsa ve listeyi nadiren açacaksanız defter yeter. Sıralama, süzme ve kendi sütunlarınızı istiyorsanız tablo güçlüdür. Kitapları raftan art arda eklemek ve telefondan hızlıca bulmak istiyorsanız uygulama zaman kazandırır.
Tablo kullanacaklar için hazır sütunlar
Tabloyla başlayacaksanız sütunları baştan doğru kurmak, sonradan yeniden düzenlemekten kolaydır. Şu sırayı öneriyoruz:
| Sütun | Ne yazılır | Not |
|---|---|---|
| Demirbaş No | Kitaba verdiğiniz sıra numarası | Bir kez verin, değiştirmeyin |
| Kitap Adı | Zorunlu | |
| Yazar | Zorunlu; “Soyadı, Adı” biçiminde tutarlı yazın | |
| ISBN | Arka kapaktaki barkodun üstündeki numara | Hücreyi metin olarak biçimlendirin, yoksa baştaki sıfırlar ve tireler kaybolur |
| Yayınevi | ||
| Yayın Yılı | ||
| Raf | “Salon – üst raf” gibi | Aynı rafı her seferinde aynı adla yazın |
| Raf Sırası | Raftaki yeri | |
| Konu | Roman, tarih, çocuk… | Önceden bir liste belirleyin |
| Not | Kimden geldiği, imzalı mı… |
Tabloda en çok yapılan iki hata: aynı rafın iki farklı adla yazılması (“Salon üst”, “salon – üst raf”) ve ISBN’in sayıya çevrilip bozulması. Sütunu baştan metin olarak biçimlendirmek ikincisini önler.
Uygulama seçerken nelere bakmalı
Bir kataloglama uygulamasına karar verirken şu soruları sorun. Her maddenin yanında Kütüphanem Yanımda’nın ne yaptığını yazdık; başka uygulamaları da aynı sorularla değerlendirebilirsiniz.
Türkçe kitapları tanıyor mu? Barkodu okuttuğunuzda kitap bilgisi bulunmuyorsa uygulama sizi yine elle yazmaya döndürür. Kütüphanem Yanımda ISBN’i önce kendi kataloğunda arar, sonra Google Books ve OpenLibrary’ye bakar. Kendi kataloğu kullanıcılarla birlikte büyür: ISBN’iyle elle eklenen ve katalogda olmayan kitaplar, incelendikten sonra kataloğa girer.
Arayüzü Türkçe mi? Kütüphanem Yanımda’nın arayüzü Türkçedir. Arama Türkçe harfleri ayırt etmeden eşleştirir: “şiir” de “siir” de aynı kitabı bulur.
Barkod okuyabiliyor mu? iOS uygulamasında barkod okuma her zaman kullanılabilir. Web’de ise kamerası olan dokunmatik cihazlarda, örneğin telefonunuzun tarayıcısında görünür.
Barkodu olmayan kitapları ekleyebiliyor musunuz? Evet; aynı formdan elle eklersiniz.
Kitabın rafını kaydedebiliyor musunuz? Her kitaba raf adı ve raftaki sırası yazılır; uygulama aynı kütüphanede daha önce kullandığınız rafları önerir.
Birden fazla mekânı ayırabiliyor musunuz? Ev, yazlık ya da ofis için ayrı kütüphaneler oluşturulur. Ücretsiz planda kütüphane sayısı sınırlıdır; Premium’da sınır yoktur.
Aynı kitabın iki nüshasını ayırabiliyor mu? Her kitap kütüphane bazında, kayıttan sonra değişmeyen bir demirbaş numarası alır. Aynı ISBN’i ikinci kez eklerken uygulama uyarır ama engellemez; ikinci nüsha kendi numarasını alır.
İnternet yokken ne oluyor? iOS uygulamasında daha önce açtığınız kütüphaneler, koleksiyonlar ve kitaplar internet yokken de görüntülenir. Arama, ekleme ve düzenleme için bağlantı gerekir.
Gizliliğinize nasıl yaklaşıyor? İzleme çerezi kullanılmaz, analitik anonimdir. Hangi verinin neden toplandığı gizlilik politikasında, hesabınızı nasıl sileceğiniz hesap silme sayfasında yazar.
Ücretsiz deneyebiliyor musunuz? Ücretsiz başlarsınız; ücretsiz planın sınırları uygulamada gösterilir. Farkları planlar sayfasında bulabilirsiniz.
Hangisiyle başlamalı
Kararsızsanız en kolayından başlayın ve tek bir rafı kaydedin. Bir raf, yöntemin size uyup uymadığını görmek için yeterlidir. Tabloyla başlayıp sonra bir uygulamaya geçecekseniz yukarıdaki sütun sırası geçişi de kolaylaştırır: ISBN’i olan kitapları uygulamada barkodu okutarak yeniden eklersiniz.